#ValeoSzkoli 6: Dwumasowe koło zamachowe - odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

Jakie objawy mogą wskazywać na zużycie koła dwumasowego?

Jednym z najczęściej kojarzonych objawów zużycia koła dwumasowego są metaliczne stuki lub nietypowe dźwięki dochodzące z okolic skrzyni biegów. Mogą one pojawiać się na biegu jałowym, podczas uruchamiania i wyłączania silnika albo przy zmianie jego prędkości obrotowej.

Niepokój powinny wzbudzić również nadmierne drgania odczuwalne na nadwoziu, pedale sprzęgła lub kierownicy, szarpanie podczas ruszania oraz pogorszenie płynności zmiany biegów. Nie oznacza to jednak, że każdy taki objaw automatycznie wskazuje na uszkodzenie koła dwumasowego.

Podobne symptomy mogą być związane ze stanem sprzęgła, mocowań silnika i skrzyni biegów, układu wtryskowego lub innych elementów układu napędowego. Dlatego diagnozy nie należy stawiać wyłącznie na podstawie dźwięków albo informacji przekazanych przez kierowcę. Najczęstsze symptomy i możliwe przyczyny problemów opisaliśmy szerzej w artykule „Kiedy wymienić koło dwumasowe? Najczęstsze objawy zużycia”.

Czy każdą dwumasę można zmierzyć w ten sam sposób?

Nie istnieje jedna metoda pomiaru właściwa dla wszystkich kół dwumasowych. Poszczególne konstrukcje mogą różnić się rodzajem zastosowanego łożyskowania, układem tłumiącym oraz dopuszczalnym zakresem ruchu masy wtórnej względem pierwotnej.

Podczas kontroli mechanik może sprawdzać między innymi luz obrotowy, kąt swobodnego obrotu oraz zachowanie mas podczas ruchu. Wynik pomiaru powinien być jednak zawsze porównywany z wartościami przewidzianymi dla konkretnej referencji. Sam fakt, że pomiędzy masami występuje ruch, nie świadczy jeszcze o uszkodzeniu elementu - jest on częścią zasady działania koła dwumasowego.

Znaczenie ma również sposób wykonania pomiaru. Inaczej mogą zachowywać się konstrukcje wykorzystujące łożysko toczne, a inaczej rozwiązania z łożyskiem ślizgowym. W przypadku bardziej zaawansowanych technologii, takich jak tłumik o dużym skoku LTD, interpretowanie wyniku na podstawie doświadczeń z innym typem koła może prowadzić do błędnej diagnozy.

Dlatego przed rozpoczęciem pomiarów należy prawidłowo zidentyfikować konstrukcję i skorzystać z danych technicznych producenta. Warto również przeprowadzić dokładną kontrolę wzrokową, zwracając uwagę na ślady przegrzania, wycieki smaru, pęknięcia oraz inne uszkodzenia mechaniczne.

Jaka jest żywotność koła dwumasowego?

Nie można wskazać jednego przebiegu, po którego osiągnięciu każde koło dwumasowe powinno zostać wymienione. Jego trwałość zależy zarówno od konstrukcji pojazdu, jak i sposobu eksploatacji, warunków jazdy oraz stanu innych podzespołów.

Na pracę koła wpływa sposób ruszania, częstotliwość jazdy w ruchu miejskim, obciążenie pojazdu oraz praca silnika przy niskiej prędkości obrotowej. Dodatkowe drgania mogą być również generowane przez nieprawidłowo działający układ wtryskowy, zapłonowy albo inne elementy jednostki napędowej.

Właśnie dlatego przed podjęciem decyzji o wymianie należy ocenić nie tylko samo koło, ale również możliwą przyczynę jego przedwczesnego zużycia. Zamontowanie nowego elementu bez usunięcia usterki występującej w pojeździe może sprawić, że problem szybko powróci.

Czy rowki na powierzchni koła oznaczają jego uszkodzenie?

Widoczne na powierzchni koła ślady lub rowki nie zawsze są objawem zużycia. W niektórych konstrukcjach mogą one powstać już na etapie produkcji i wynikać z procesu obróbki powierzchni.

Ocena stanu koła nie powinna więc opierać się wyłącznie na jednym śladzie zauważonym podczas kontroli wzrokowej. Znaczenie ma jego charakter, głębokość, rozmieszczenie oraz to, czy towarzyszą mu inne objawy, takie jak pęknięcia, przebarwienia świadczące o przegrzaniu lub uszkodzenia powierzchni roboczej.

W razie wątpliwości należy porównać wygląd elementu z dokumentacją techniczną konkretnej referencji. Pozwala to uniknąć wymiany sprawnego podzespołu tylko dlatego, że jego prawidłowe cechy konstrukcyjne zostały błędnie uznane za uszkodzenie.

Czy można łączyć elementy różnych producentów?

Koło dwumasowe, tarcza sprzęgła i docisk zostały zaprojektowane tak, aby współpracować jako jeden układ. Poszczególne elementy muszą mieć właściwe wymiary, charakterystykę tłumienia, siłę docisku oraz zakres pracy.

Nawet jeżeli komponenty pochodzące od różnych producentów można fizycznie zamontować w pojeździe, nie oznacza to, że ich parametry są identyczne. Łączenie przypadkowo dobranych części może wpływać na komfort pracy sprzęgła, poziom drgań i hałasu, a także trwałość całego układu.

Dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest stosowanie elementów przewidzianych do wspólnego montażu i dobranych na podstawie właściwej referencji.

Czy podczas wymiany koła dwumasowego należy wymienić również sprzęgło?

Demontaż skrzyni biegów jest jedną z najbardziej czasochłonnych części naprawy. Pozostawienie zużytego sprzęgła przy jednoczesnym montażu nowego koła dwumasowego może spowodować, że po krótkim czasie konieczne będzie ponowne wykonanie tej samej pracy.

Dlatego po zdemontowaniu skrzyni należy dokładnie ocenić stan tarczy, docisku, łożyska oporowego lub wysprzęglika oraz pozostałych elementów współpracujących. W praktyce warsztatowej korzystnym rozwiązaniem jest zastosowanie kompletnego zestawu zawierającego wszystkie części potrzebne do naprawy.

Z takiego założenia powstała oferta Valeo FullPack™ DMF, obejmująca koło dwumasowe, sprzęgło oraz dopasowane elementy montażowe. Valeo systematycznie rozszerza jej pokrycie, rozwijając jednocześnie narzędzia ułatwiające dobór części. O rozwoju tej gamy, nowych referencjach i narzędziu FullPack™ DMF Finder pisaliśmy w artykule „Rekordowy rok dla Valeo FullPack™ DMF”.

#ValeoSzkoli

Prawidłowa ocena koła dwumasowego wymaga czegoś więcej niż rozpoznania charakterystycznego hałasu. Mechanik powinien znać zasadę działania elementu, rozumieć różnice pomiędzy poszczególnymi konstrukcjami oraz wiedzieć, jak wykonywać i interpretować pomiary.

Dlatego na platformie Valeo TechAssist przygotowaliśmy kompletną, 9-częściową serię materiałów poświęconych dwumasowym kołom zamachowym. Eksperci Valeo krok po kroku omawiają w niej teorię, budowę i technologie DMF, zasady diagnostyki oraz metody pomiaru. Odpowiadają również na pytania, które najczęściej pojawiają się podczas codziennej pracy warsztatu.

Rozpocznij szkolenie od materiału „Część 1 - Diagnostyka i teoria”, a następnie obejrzyj „Część 2 - Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania”. Uzupełnieniem serii jest również materiał „Dwumasowe koło zamachowe - budowa, funkcje i precyzyjny pomiar zużycia”.

Obejrzyj wszystkie dziewięć części na Valeo TechAssist i dowiedz się, jak prawidłowo rozpoznawać poszczególne konstrukcje, wykonywać pomiary oraz unikać błędów prowadzących do niepotrzebnej wymiany sprawnego elementu.